Elon Musk, dün gece itibari ile beyin-bilgisayar bağlantı teknolojisindeki yeni projesi olan Neuralink’i anlattı. Canlı bir domuzun kafatasına cerrahi olarak implante edilmiş bir elektrikli cihazın beyin aktivitesini yayınlayan görüntüleri, insan ve yapay zeka arasındaki ilişkinin yeni bir modeli olarak gösterildi. Cerrahi müdahale ile domuzlara yerleştirilmiş implantlar onların tüm uzuvlarının durumunu ve işleyişini, anlık olarak bilgisayara aktardı. Ancak Musk’un vizyonu, iki kişinin yazma ya da konuşma yerine birbirlerini düşünerek elektronik olarak iletişim kurabileceği “kavramsal telepati” gibi fikirler de dahil olmak üzere çok daha radikaldir. Uzun vadeli hedef, yapay zekanın insanlardan çok daha akıllı olduğu bir geleceğe yönelmektir.

Ayrıca Musk, canlı yayın sırasında, “Gelecek, dünya halkının birleşik iradesi tarafından kontrol ediliyor; iyi bir yapay zeka simbiyozu elde etmek, varoluşsal bir tehdit perspektifinden önemli olacaktır,” dedi. Bu yolla Musk, gelecekte Neuralink ile klinik çalışmalardan daha fazlasını hedeflediğini belirterek, insan ve yapay zeka arasında simbiyotik bir ilişki yaratmak istediğini belirtti. Yazının devamında Neuralink hakkında daha fazla bilgiye erişebilirsiniz.

Neuralink beyin-makine arayüzü teknolojisi elektrotları ile beynin işleyiş bakımından spesifik bir noktasından içerisine geçirilir ve daha sonra kafatasının dışındaki bilgisayarlarla iletişim kurmak için bir çip kullanılır.  
Ekran görüntüsü CNET/YT üzerinden Berke Birinci tarafından alınmıştır.
Neuralink beyin-makine arayüzü teknolojisi elektrotları ile beynin işleyiş bakımından spesifik bir noktasından içerisine geçirilir ve daha sonra kafatasının dışındaki bilgisayarlarla iletişim kurmak için bir çip kullanılır.
Ekran görüntüsü Neuralink/YT üzerinden Berke Birinci tarafından alınmıştır.

Neuralink nedir?

Ekran görüntüsü Neuralink/YT üzerinden Berke Birinci tarafından alınmıştır.

Şirketin geliştirdiği cihaz, 1.000 beyin nöronunun aktivitesini izleyebilen, insan saçından daha ince esnek ipliklere bağlı 3.000’den fazla elektrot içeren küçük bir probdan oluşuyor. Bu şekilde Beynin dış tabakasına nüfuz eden 1.024 ince elektrot ile beyin hücreleri arasında iletişim sağlanıyor. Şirket, veri bağlantılarının sayısını önemli ölçüde artırmak için kullanabileceği diğer radyo teknolojilerine baksa da, harici bir bilgi işlem cihazına bir Bluetooth bağlantısı sağlamaktadır. Gertrude adında bir domuzla Elon Musk, Neuralink’in teknolojisini beyin ve bilgisayarlar arasında dijital bir bağlantı kurmak için gösterdi. Domuzlar üzerinde gösterilen çalışmaya göre, yapılan herhangi bir; yemek yemek, su içmek, harekette bulunmak vs. gibi eylemlerde, vücut doğal olarak bu hareketlerin her birini sinir sistemi yoluyla beyne sinyaller yollamakta ve almaktadır. Neuralink cihazından gelen bir kablosuz bağlantı, domuzun aktivitesini gösterdi. Bu sinyallerin insan beyin içerisinde, kendisine spesifik algoritması olduğu bilinmektedir.

İletişimin insan yaşamındaki evrimsel süreci göz önüne alındığında; başlangıçta beden dili ile, sonrasında bazı şekiller ve alfabeler yoluyla, en sonunda da yapay zeka karşısında geliştirdiğimiz klavye gibi sistemlerle bizler de belirli algoritmaları oluşturduk ve kullandık. Toparlayacak olursak; iletişim adı verdiğimiz bu etkileşim, salt mesaj alışverişinden daha kompleks bir konsepttir ve insanlığın tarihsel gelişiminde çok önemli rol oynamıştır.1 Bundan mütevellit, Neuralink’in çalışma sistemi ve algılama yöntemi, insan bedeninin verdiği tepki ve sinyal algoritmalarını toplayarak, kendi içerisinde geliştirdiği insan beynine yönelik özel bir algoritmada işleme yoluyla istenen sonuçları dış ortama yansıtmaktır. Gelecekte Neuralink, Homo sapiens türü ve yapay zeka arasında oluşabilecek bir simbiyotik ilişkinin başlangıçı olduğu düşünülmektedir.

Neuralink’in boyutu ve tasarımı neye benzemektedir?

Canlı yayın sırasında gösterilen cihaz, küçük bir madeni para anahtarlığına benzemektedir. Yazının ana görseli, 2019 yılında birinci nesil olarak tanıttıkları cihazdır. Birinci nesil cihazları kulak arkasına yerleştirilmiş küçük kredi kartı boyutunda olup, kafatasının üst bölmesine doğru uzanan tellerden oluşmaktadır. Bugün itibari ile ikinci nesil cihazları, direkt olarak cerrahi işlemler yoluyla küçük bir madeni para büyüklüğündeki cihazı beynin içerisine yerleştirmektir.

Neuralink insan beynine nasıl yerleştirilecek?

Musk, cihazların büyük bir dikiş makinesine benzeyen bir cerrahi robot yardımıyla insan beyninin yüzeyine implante edilebileceğini söyledi. Musk, ayrıca beyin implantının kafatasının tepesine rahatça sığacak bir şekilde tasarlandığını belirtti. Canlı yayın sırasında kullandığı üç domuzdan biri, insan modellerine yönelik; öncesinde Neuralink’i kullanan ama daha sonrasında memnun kalmayıp çıkarmak isteyen birini tasvir etti. Çıkarılan Neuralink, geride kişinin kafatasında küçük bir yara izi bırakacağı öte yandan hiçbir nöroloijk bir hasar bırakmayacağını söyledi. Ameliyatın ise bir saatten kısa süreceğini ve genel anestezi gerektirmeyeceğini söyledi.

Ekran görüntüsü Neuralink/YT üzerinden Berke Birinci tarafından alınmıştır.

Neuralink’in amacı nedir?

Musk, henüz demo olarak yayınladığı projesinin şu andaki amacının yeni beyinleri şirketine çekme niteliğinde olduğunu belirterek, ilerideki geniş çaplı çalışmaların vücut ısısı gibi sağlık bilgilerini kaydedebilen bir akıllı telefon gibi sensörlere sahip olacağını belirtti. Ayrıca Musk canlı yayın sırasında, “Birçok yönden kafatasınızın içinde bir akıllı saat olacak,” dedi. Musk, sağlık hizmetlerinde kullanımının yanı sıra, insanların düşüncelerini gerçeğe dönüştürmelerine izin vermek için Neuralink teknolojisini kullanmayı amaçlamaktadır. Örneğin, insanlar en sevdikleri şarkıyı düşünerek anında çalabileceklerdir. Musk ayrıca insanların anılarını kaydetmede ve onları tekrar oynatmak için teknolojiyi kullanabileceğine inanıyor. Musk yayın sırasında, “Anılarınızı yedek olarak saklayabilirsiniz ve potansiyel olarak onları yeni bir vücuda veya bir robot gövdesine indirgeyebilirsiniz.” dedi.

Neuralink klinik çalışmalarda nasıl kullanılmayı hedeflemektedir?

Ekran görüntüsü Neuralink/YT üzerinden Berke Birinci tarafından alınmıştır.

Musk, sonunda omurilik yaralanmalarının neden olduğu bir tür felç olan tetraplejiden (boyun kırılması ya da omurilik hasarı sonucu meydana gelen omurilik felci / her iki kol ve bacağın aynı anda felçli olması) muzdarip insanlar üzerinde klinik bir deneme yapmak istediğini söyledi. Böylece, teorik olarak, Neuralink teknolojisi ile, beyindeki elektrik sinyallerini geri yüklemek için bir omurga yaralanmasının neden olduğu ve sözü olan “kırık tellerin üzerinden atlayabilirsiniz” mantığıyla insanların yürüme yeteneğini yeniden kazanacaklarından bahsetti. Ayrıca Musk, “İnsanların uzuvlarıyla ne yapmak istediklerini hissedebiliyorsanız, omurilik yaralanmasının meydana geldiği ikinci bir implant yapabilir ve sinirsel bir şant oluşturabilirsiniz. Uzun vadede yapılacak çalışmalarda birinin tam vücut hareketini geri kazanmasının mümkün olacağından eminim.” dedi.

Neuralink’in gün içerisinde çalışması nasıl olacaktır?

Musk nasıl olduğunu söylemese de, cihaz günün her saatinde çalışacak ve geceleri şarj olacak. Bir Neuralink çalışanı, birçok kişinin Bluetooth cihazlarını kullandığı konserler gibi kalabalık yerlerde sinyalin daha zayıf olacağını kabul etse de, Bluetooth kablosuz teknolojisi aracılığıyla bir akıllı telefon uygulamasına çevrimiçi olarak bağlanması düşünülmektedir. Böyle bir senaryonun devamında ne gelişeceği ise şu anda belirsiz.

Musk’ın deneysel teknolojisi hala erken aşamalarında. Ve henüz insanlar üzerinde denenmedi. Ancak Musk, muazzam teknolojik veya düzenleyici zorlukları kabul etmeden yakın geleceğe bir bakış attı. Yapay zeka kaçınılmaz olarak son derece hızlı bir şekilde gelmekte ve gelişmektedir. Onu insan türümüz için yararlı bir şekilde kullanmak tamamıyla elimizde olan bir olgudur. Bu tür çalışmaların, hem sağlık sektöründe hem de bilim dünyasına olan katkıları, gelecekte birçok kapıyı ve zihni aydınlatacağını düşünüyorum.

Gelecek tuhaf olacak.

Elon Musk

Kaynakça:

Neuralink, “Neuralink Launch Event”, Youtube. Bu link genel kaynakça olup, canlı yayından derlenerek hazırlanmıştır.

[1] Sevincli Y., (2020), “Canlılar Âleminde İletişim”, Ekog. Son Erişim Tarihi: 29.08.2020.